Η κομποστοποίηση είναι μια φυσική, βιολογική διαδικασία κατά την οποία τα οργανικά υλικά όπως φυτικά υπολείμματα, φύλλα και κλαδιά διασπώνται από μικροοργανισμούς (βακτήρια και μύκητες) σε έντονη παρουσία οξυγόνου. Αυτή η έντονα αερόβια διεργασία μετατρέπει τα υπολείμματα σε κομπόστ, ένα πλούσιο σε οργανική ουσία, σταθερό και καθαρό εδαφοβελτιωτικό υλικό.
Ως πρώτο στάδιο διεργασίας ορίζεται η διαλογή του υλικού και η πρόσμιξη του για την δημιουργία του κατάλληλου λόγου άνθρακα-αζώτου στα υλικά.
Έτσι αναμιγνύονται φυτικά υπολείμματα θερμοκηπιακών καλλιεργειών με άλλα φυτικά υλικά που περιέχουν περισσότερο ξύλο (κλαδοκάθαρα) ώστε να επιτευχθεί η επιθυμητή αναλογία άνθρακα/αζώτου.
Στην συνέχεια το υλικό τεμαχίζεται στον σπαστήρα μας στην κατάλληλη κοκκομετρία, αφενός μεγιστοποιώντας την επιφάνεια δράσης των μικροοργανισμών και αφετέρου να επιτυγχάνεται το κατάλληλο πορώδες στο υλικό μίξης ώστε να εγκλωβίζεται αέρας και να διατηρούνται αερόβιες συνθήκες, εξασφαλίζοντας την ομαλή διεργασία κομποστοποιήσης και υγιεινοποιήσης του υλικού.
Στη συνέχεια το υλικό στοιβάζεται σε σωρούς στην πλατεία κομποστοποίησης της εγκατάστασής μας και παρακολουθείται για περισσότερο από 6 μήνες.
Έπειτα, με το προς κομποστοποίηση υλικό, κατασκευάζονται σειράδια κομποστοποίησης κατάλληλου μεγέθους στην πλατεία κομποστοποίησης της εγκατάστασης, όπου παραμένει για τουλάχιστον τέσσερις μήνες και αναδεύεται συχνά, ώστε να διατηρούνται έντονα αερόβιες συνθήκες.
Παρακολουθούνται και καταγράφονται καθημερινά οι κρίσιμες μεταβλητές της κομποστοποίησης (θερμοκρασία και υγρασία), καθώς και η αλλαγή της υφής του υλικού, και ανάλογα γίνονται οι απαιτούμενες ενέργειες στη διαδικασία.
Σε αυτό το στάδιο, ακολουθείται επιβεβαιωμένο πρωτόκολλο (Direct Process Validation) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φυτοπροστασίας.
Οι μεταβολικές αντιδράσεις των μικροοργανισμών κατά τη διάσπαση του οργανικού υλικού έχουν ως αποτέλεσμα την παραγωγή θερμότητας, η οποία εγκλωβίζεται στο εσωτερικό του σωρού, με αποτέλεσμα την αύξηση της θερμοκρασίας. Παράλληλα, μέσω της διαχείρισης των σειραδιών (αναδεύσεις, διαβροχές με νερό και μεταβολή των διαστάσεων των σειραδιών), επιτυγχάνεται η επιμήκυνση του χρόνου σταθεροποίησης των υλικών.
Μέσω των υψηλών θερμοκρασιών για πολλαπλές ημέρες, επιβεβαιώνεται η καταστροφή θερμοανθεκτικών ιών, μυκήτων και βιώσιμων σπόρων, εξασφαλίζοντας την παραγωγή ενός απόλυτα ασφαλούς κόμποστ.
Μετά την κύρια φάση αποσύνθεσης και την πτώση της θερμοκρασίας, το υλικό περνά στο στάδιο της ωρίμανσης, όπου αφήνεται να σταθεροποιηθεί φυσικά σε ελεγχόμενες συνθήκες. Κατά τη διάρκεια αυτού του σταδίου, οι αναδεύσεις περιορίζονται και παρακολουθούμε συστηματικά την υγρασία, τη θερμοκρασία και τον αερισμό, ώστε το προϊόν να ωριμάζει ομοιόμορφα και με απόλυτη ασφάλεια. Το στάδιο της ωρίμανσης ξεπερνά τους δυο μήνες.
Στο πέρας της ωρίμανσης, το υλικό πλέον έχει σταθεροποιηθεί. Το παραγόμενο εδαφοβελτιωτικό οδηγείται σε περιστροφικό κόσκινο για την απομάκρυνση μεγαλύτερων σωματιδίων και σπάγκου. Έπειτα από το κοσκίνισμα το υλικό είναι έτοιμο για διάθεση.
Για τη διευκόλυνση των παραγωγών και των επαγγελματιών, διαθέτουμε το κομπόστ μας σε τρεις μορφές συσκευασίας, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε καλλιέργειας ή εφαρμογής:
Με αυτόν τον τρόπο, προσφέρουμε ευελιξία και επιλογές που καλύπτουν κάθε ανάγκη, από μικρές καλλιέργειες έως μεγάλες επαγγελματικές εφαρμογές.
Η ασφάλεια του κόμποστ αποτέλεσε ένα ζήτημα που μας προβλημάτισε ιδιαίτερα καθώς η έναρξη της προσπάθειάς μας συνέπεσε χρονικά με την εμφάνιση του ιού της καστανής ρυτίδωσης στις καλλιέργειες της περιοχής. Για την αντιμετώπιση του ιού της καστανής ρυτίδωσης ήρθαμε σε συνεργασία με κορυφαίους ιολόγους και εφαρμόσαμε πρωτοποριακά, πρωτόκολλο από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φυτοπροστασίας (Direct Process Validation). Ήταν μια διετής προσπάθεια δοκιμών και έρευνας πραγματοποιώντας πολλές δοκιμαστικές κομποστοποιήσεις ώστε να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Κατά την εφαρμογή του πρωτοκόλλου, εισήχθησαν στα σειράδια κομποστοποίησης ιομένα φύλλα καπνού σε διάφορα σημεία και σε τρία διαφορετικά ύψη σε κάθε σημείο, καλύπτοντας έτσι τρεις θερμοκρασιακές ζώνες εντός του σειραδιού. Στη διάρκεια της κομποστοποίησης τα φύλλα καπνού διατηρούσαν τη θέση τους εντός των σειραδιών και γινόταν καταγραφή των συνθηκών κομποστοποίησης με ιδιαίτερη έμφαση στη θερμοκρασία. Με την ολοκλήρωση της σταθεροποίησης αφαιρέθηκαν τα φύλλα καπνού από τα σειράδια και ελέγχθηκαν εργαστηριακά για την ύπαρξη ενεργών ιών. Με την εργαστηριακή επιβεβαίωση καταστροφής των ιών στα φύλλα καπνού, δημιουργήθηκε από τις καταγραφές η σχέση χρόνου – θερμοκρασίας που επιβεβαιωμένα καταστρέφει τους θερμοανθεκτικούς ιούς. Αυτή λοιπόν η σχέση χρόνου – θερμοκρασίας, προσαυξημένη κατά 15% για επιπλέον ασφάλεια, εφαρμόζεται πλέον σε κάθε σειράδι κόμποστ που παράγουμε, εξασφαλίζοντας έτσι τη μη ύπαρξη θερμοανθεκτικών ιών στο κόμποστ. Σε περιπτώσεις που σε κάποιο σειράδι δεν επιτυγχάνεται η επιθυμητή σχέση χρόνου – θερμοκρασίας, το υλικό από το σειράδι ανακατανέμεται στα νέα σειράδια με σκοπό να υποστεί όλη τη θερμική επεξεργασία που απαιτείται για την καταστροφή των θερμοανθεκτικών ιών. Με αυτόν τον τρόπο εγγυώμαστε ότι το κόμποστ που παράγεται στις εγκαταστάσεις μας, είναι απαλλαγμένο από θερμοανθεκτικούς ιούς.
Η ασφάλεια είναι προτεραιότητα, ειδικά λόγω του ιού της καστανής ρυτίδωσης Εφαρμόζουμε τη σχέση χρόνου – θερμοκρασίας (προσαυξημένη κατά 15% για ασφάλεια) που εγγυάται την καταστροφή παθογόνων.
Ο έλεγχος περιλαμβάνει:
Είμαστε υπερήφανοι για τα σημεία ελέγχου ασφάλειας που εφαρμόζουμε στο κόμποστ που παράγουμε, υπερκαλύπτοντας τις συνήθεις απαιτήσεις των προτύπων που εφαρμόζονται στο εξωτερικό, προσφέροντας ένα ασφαλές κόμποστ για κάθε καλλιέργεια.
Για να αναπτυχθεί ένα φυτό σωστά, πρέπει πρώτα να λειτουργεί σωστά. Η φυσιολογία του φυτού είναι ένα πολύπλοκο σύστημα, όπου η απορρόφηση νερού και θρεπτικών, η κυκλοφορία των ιόντων, η φωτοσύνθεση και η αναπνοή συνεργάζονται συνεχώς. Όταν αυτό το σύστημα λειτουργεί αρμονικά, το φυτό μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως το δυναμικό του: να αναπτυχθεί, να ανθίσει και να αποδώσει ποιοτικά και ποσοτικά. Όμως, οι σύγχρονες καλλιεργητικές συνθήκες, όπως η αλατότητα, η ξηρασία, η πίεση του εδάφους ή η έλλειψη οργανικής ουσίας, συχνά επιβαρύνουν αυτή τη λεπτή ισορροπία. Το αποτέλεσμα είναι φυτά πιο αδύναμα, με περιορισμένη πρόσληψη θρεπτικών και μειωμένη ανοχή στο στρες και σε ασθένειες.
Με την χρήση κόμποστ, δηλαδή με την προσθήκη της οργανικής ουσίας στην καλλιέργεια, μπορεί να ενισχυθεί το περιβάλλον του φυτού χωρίς να παρεμβαίνει στη φυσιολογία του. Σε αντίθεση με κάποιες χημικές εισροές που «πιέζουν» το φυτό να αντιδράσει ή να μεταβάλει τον μεταβολισμό του, το κομπόστ λειτουργεί υποστηρικτικά. Βελτιώνει τη δομή του εδάφους, αυξάνει την ικανότητα συγκράτησης νερού, μειώνει τα άλατα γύρω από τη ρίζα και ενισχύει τη βιολογία του εδάφους (μικροοργανισμοί).
Δημιουργεί ένα υγιές, σταθερό και ζωντανό ριζόστρωμα, στο οποίο το φυτό μπορεί να δρα με φυσικό τρόπο, χωρίς στρες και χωρίς επιβαρύνσεις. Με άλλα λόγια, το κομπόστ δεν «αναγκάζει» το φυτό να γίνει δυνατότερο· του προσφέρει τις ιδανικές συνθήκες για να γίνει μόνο του.
Η προσθήκη καλής ποιότητας κομποστ στο έδαφος, βελτιώνει σημαντικά τη γονιμότητα του εδάφους μέσω της εδαφοβελτιωτικής και της μικροβιακής δράσης. Ουσιαστικά πρόκειται για μια μεταφορά ενός δυναμικού οικοσυστήματος ωφέλιμων μικροοργανισμών στο έδαφος. Τα βακτήρια και οι μύκητες που ελευθερώνουν τα θρεπτικά στοιχεία από το έδαφος χρησιμοποιούν την οργανική ύλη ως τροφή. Η ύπαρξη μικροβιώματος στο έδαφος, ενισχύει το μικροβίωμα των φυτών με αποτέλεσμα να ενισχύονται σημαντικά οι φυσιολογικές λειτουργίες των φυτών. Προβληματικά εδάφη από την εντατική γεωργία είναι σωστό να εμβολιάζονται με μικροοργανισμούς μέσω της χρήσης αερόβια ζυμωμένων και ώριμων κόμποστ.
Με την προσθήκη του κόμποστ, βελτιώνεται η δομή του εδάφους καθώς δημιουργούνται συσσωματώματα κάνοντας το αφράτο και μη συνεκτικό, επιτυγχάνοντας έτσι καλύτερο αερισμό της ρίζας. Βελτιώνεται σημαντικά η συγκράτηση – απόδοση του νερού, με αποτέλεσμα τη σωστή αποστράγγιση και τη διατήρηση της σωστής υγρασίας.
Το κόμποστ έχει υψηλή τιμή ικανότητας ανταλλαγής κατιόντων (CEC). Η ικανότητα ανταλλαγής κατιόντων είναι ιδιαίτερα σημαντικός δείκτης για την ικανότητα του εδάφους να δεσμεύει τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία ώστε αυτά να μη διαφεύγουν στα υπόγεια νερά. Η παρουσία καρβοξυλικών ενώσεων από την οργανική ουσία δεσμεύουν το νάτριο σε μη ανταλλάξιμη μορφή, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση προβλημάτων αλατότητας.
Λόγω της οργανικής μορφής τους, τα θρεπτικά στοιχεία του κόμποστ αποδεσμεύονται σταδιακά και παραμένουν στο έδαφος χωρίς να ξεπλένονται από τη βροχή, παρέχοντας τροφή στα φυτά σε όλα τα στάδια της ανάπτυξής τους. Επίσης η συμβολή του κόμποστ στον κύκλο των θρεπτικών είναι σημαντική μέσω της δράσης των μικροοργανισμών που μετατρέπουν το άζωτο σε μορφή απορροθήσιμη από τα φυτά.
Το κόμποστ που παράγουμε περιέχει ωφέλιμους μικροοργανισμούς που ασκούν φυτοπροστατευτική δράση, εμποδίζοντας την ανάπτυξη παθογόνων στις ρίζες. Η γενική καταστολή συμβαίνει όταν οι ωφέλιμοι μικροοργανισμοί ανταγωνίζονται τους παθογόνους για χώρο και τροφή, ενώ η ειδική καταστολή περιλαμβάνει την έκκριση ενζύμων που καταστρέφουν τα κύτταρα των παθογόνων.
Στην Green Mountain πάντα προσπαθούμε να βελτιώσουμε την ποιότητα του κόμποστ. Συμμετέχουμε σε ερευνητικά προγράμματα για την ποιοτική αναβάθμιση του κόμποστ με έμφαση στους ωφέλιμους μικροοργανισμούς και την παραγωγή αερόβιων τσαγιών (Aerated Compost Teas).
| Παράμετρος | Τιμή / Εύρος |
|---|---|
| pH | 8.6 - 8.9 |
| Αγωγιμότητα | 5.6 - 8.3 mS/cm |
| Υγρασία | 12 - 22% |
| Πυκνότητα | 0.94 gr/cm3 |
| Υδατοχωρητικότητα | 44% |
| Οργανική ουσία | 42 - 55% |
| C/N (Germination Index) | 17.6 |
| Δείκτης Βλάστησης | 190 - 260% |
| Ολικό Κάλιο (K2O) | 2.1 - 2.4% |
| Ολικός Φώσφορος (P2O5) | 0.5 - 0.7% |
| Ολικό Ασβέστιο (Ca) | 0.72% |
| Ολικό Άζωτο (N) | 1.4 - 1.7% |
| Ολικό Μαγνήσιο (Mg) | 0.16% |
| Ολικός Σίδηρος (Fe) | 112 ppm |
| Ολικό Μαγγάνιο (Mn) | 195 ppm |
| Ολικός Ψευδάργυρος (Zn) | 84 ppm |
| Ολικός Χάλκος (Cu) | 37 ppm |
| Ικανότητα Ανταλλαγής Κατιόντων (CEC) | 79 cmol+/kg |